Birkaç gündür yakınlarımda, danışanlarımda, özellikle afeti yaşayan ve afeti yaşayanların yakınlarıyla görüşmelerim sonucunda oluşmuş ortak duygu “karmaşık” hissetmeleriydi. Kimisi yeterince kötü hissetmediği için kendini suçluyor, kimisi ne hissedeceğini bilmiyor, kimisi hiçbir şey hissetmiyor, kimisi durmadan ağlıyor, kimisi uykusuzluk, çaresizlik vb. gibi duygular hissediyor.  

İçimizde belki yoğun çaresizlikle orada bulunup bir tuğla bile olsa kaldırmak, acılarına ortak olmak gibi bir çok duyguyu aynı anda yaşıyoruz. Belki sıcak evinizden, yediğiniz yemekten uyuduğunuz uykudan, bile suçlululuk hissediyoruz. Maruz kaldığımız felaketten bilmemiz gereken yapabileceklerimiz kadar yapamayacaklarımızın da olması. Hepimizin yeterliliği sınırlıdır.

Yaptığımız her seans ekollerden bağımsız olarak, danışanlarımız parmak izi kadar özel ve biriciktir.

Her seansımıza aslında bunun bilinciyle gireriz. Bunun nedeni mizaç farklılıkları, durumlara verilen tepkiler, yaşanılan coğrafya, yaş, ırk, cinsiyet, ev, anne baba, kardeş vb. gibi farklılıklar taşımasıdır. Bu yüzden her insanın her duruma verdiği tepki farklıdır ve farklı olmasıdır.

Olağandışı bu tarz durumlarda ise tepkilerinizi ve duygularınızı anlamlandıramamanız ya da yeterince tepki vermemeniz normaldir. Kendinizi ya da birini yeterince üzülmediği için suçlamak ise yersizdir. Herkesin kendine özgü doğmuş bir benliği ve yetişme biçimi vardır. Bu yüzden insanların her duruma verdiği tepki farklı olabilir. Kimi içinde yaşar kimi dışa vurur. Üzüldüğünü görmediğiniz insanların içinde ne yaşadığını bilemezsiniz.

Kendinizi suçlama eylemindeyseniz ya da empati kurmakta zorluk çekiyorsanız ilan edilen “OHAL” sürecine yardımda bulunarak katkı sağlamak, kişi olarak üzerinize yüklendiğiniz ya da yüklenilen baskıyı azaltacaktır.

Birincil travma sonrası stres bozukluğu, travmatik bir olaya doğrudan tanık olan ve yaşayan, bunun sonrasında çaresizlik, dehşet, karmaşıklık ve çok fazla korku yaşamaktır. Basit olarak anlatılmak gerekirse kişinin yaşadığı olumsuz olaylar sonrasında psikolojik ve fizyolojik olarak etkilenmesi durumudur.

İkincil travma sonrası stres bozukluğu ise travmatik olaylara maruz kalanlara doğrudan şahit olmak, canlı ya da görüntü olarak buna şahit olmak, empati yapmaya yoğunlaşmak  ve empati yapmak sonrasında oluşan durumdur. Bu stres bozukluğu herhangi bir travma yaşamış olan birine psikolojik ilk yardımda bulunma sonrasında da oluşabilir. Uykusuzluk, tedirginlik, huzursuzluk, iştah kapanıklığı, gerginlik, öfke gibi bir çok semptomu yaşayabilirsiniz.

İster istemez görüntülere maruz kaldıkça ve tekrar tekrar izledikçe beynimizin bunu yaşamışçasına kaydetmesi ya da yoğun bir şekilde olanlara şahit olmak sonrasında ikincil travma sonrası stres bozukluğu oluşması olağandır.

Unutmamalıyız ki psikolojik iyi oluşumuza yarın ya da öbürgün bu travmaya doğrudan maruz kalanların ihtiyacı olacak.Bu yüzden sosyal mercileri  yardım yollamak ve çağrılarda bulunmak dışında  aşırı derece de travmatize videolar izlemek bizim hem işlevselliğimizi bozacak hem de travmaya maruz bırakacaktır. Sosyal medyayı lütfen bilgilenmek ve bilgilendirmek için kullanalım. Mantık kimyager Paracelsus dediği gibidir “İlacı zehirden ayıran dozudur.” 

Sosyal mercileri ise destek olmak için travmatik görüntü paylaşanlar da bir çok travmasını tetikleyebilir, yeni bir travma yaratabilir. Özellikle de bir süre çocukları bu tarz görüntü ve haberlerden kesinlikle uzak tutmalıyız. Bu konuda herkesi hassas olmaya davet ediyorum.

Eğer birebir yardım edebilecek bir olanağımız yoksa kendimizi herhangi bir konuda paralamak yerine şu zamanda güçlü durmaya, birlik olmaya, yardımlaşmaya ihtiyacımız var. Çünkü bu durumun önümüzde bir süre boyunca etkilerini yaşayacağız ve kimimizse ömür boyu.

Tüm ülkemin insanlarına ve ülkeme geçmiş olsun dileklerimi iletiyorum.

Öfke problemi bireyin kendi yaşamını ve çevresindeki insanların yaşamını olumsuz etkileyen bir durumdur. Öfkenizi kontrol altına almak için kendi kendinize uygulayabileceğiniz teknikler olduğu gibi uzmanlardan da yardım alabilirsiniz.

Öfke, çeşitli kaynaklardan ortaya çıkan yoğun kızgınlık halidir. Günlük hayatta herkesin yaşadığı “öfkeli” olma durumu sağlıklı bir durumdur fakat bazı insanlar uyarıcının etkisi çok yüksek olmasa da bir anda patlayan ve kontrol altına alınamayan bir öfke yaşarlar. Bu kadar şiddetli öfke, hem kişiye hem de çevresine zarar verebilir bu sebeple kontrol altına alınması ve öfke kontrolü edinilmesi bu tarz öfke problemleri yaşayan bireyler için çok önemlidir.

Öfkemin normal olmadığını, öfke patlaması yaşadığımı nasıl anlayacağım?

Eğer,

• Öfkeniz çevrenizi ve insanlarla ilişkinizi etkiliyorsa
• Sürekli olumsuz düşünme halinizi engelleyemiyorsanız
• Sıkça çevrenizdeki insanlarla tartışma haline giriyorsanız
• Fiziksel şiddete başvuruyorsanız
• Şiddet içeren dürtüleriniz varsa ve bazen bu dürtüleri içinizde tutamayacağınızı hissediyorsanız
• Öfkenizi kontrol altına alamadığınızı bizzat hissediyorsanız,   öfke problemi yaşıyor olabilirsiniz.

Öfke bozukluğunun beyinde oluşan, zihinsel bir alt yapısı yoktur aynı zamanda tedavi edilmezse beyinde ve vücutta kötü sonuçlara sebep olmaz fakat öfke patlamaları ile yaşanan fiziksel şiddet dürtüsü veyahut yükselen duygularla kendinize ve çevrenize zarar verme noktasına gelebilirsiniz.

Aynı zamanda genel öfke problemleriniz varsa ve şimdiye kadar çok şiddetli bir şekilde ortaya çıkmadığı için ve çevrenize zarar vermediğiniz için tedavisini erteliyorsanız, sizin için öfkenizi en yüksek notaya çıkarabilecek uyarıcıyla karşılaştığınızda hiç beklemediğiniz bir tepkiyle ve tepkinin kötü sonucuyla karşı karşıya kalmak zorunda kalabilirsiniz.

Öfke tedavi edilmesi gereken bir durumdur çünkü öfke problemi olan bireyler çevresindeki insanlarla iletişim kurmaktan kaçınır ve aynı zamanda kaynağını bilmediği problemlerle yüzleşmekten kaçar. Öfkenin bir tedavi yöntemi de problemlerin kaynağını bulmaktır, bu problemlerden kaçmak bireyin daha kötü tepkiler vermesine neden olabilir. Öncelikli olarak bu sebeple eğer öfke problemlerinizin olduğunu düşünüyorsanız ertelemeden bir doktora başvurmalısınız

Kendi kendinizi frenleyebileceğiniz öfke kontrolü teknikleri de vardır.

• Düşünme şeklinizi değiştirmek:  Öfkenizi ifade etme şekliniz öncelikli olarak düşünme şekli ile alakalıdır. Bu yüzden daha rasyonel düşünme şekline odaklandığınız zaman, öfkenizi karşınızdakilere aktarırken daha rasyonel seviyede aktarabilirsiniz.

• Problemi çözmek:  Öfkenizin kaynağı gerçek bir problemse, öfkenizle problemi çözemezsiniz. Bunun yerine çözüm yolu arayıp, problemle rasyonel bir şekilde baş etmelisiniz.

• Rahatlama teknikleri: Psikolojik rahatsızlıkların neredeyse çoğunda kullanılan rahatlama teknikleri beyni kontrol altına almanın gizli bir yoludur. Aynı şekilde öfke problemleriniz için de rahatlama tekniklerine başvurmalısınız. Öfkelendiğinizi hissettiğinizde veya genelde öfkelendiğiniz bir durumla karşılaştığınızda geri çekilip, nefe alışverişinizi kontrol altına alıp kendinize hem durumla ilgili hem de üzerinizdeki öfkeyle ilgili yatıştırıcı, sakinleştirici cümleler kurmalısınız.
  • Aynı zamanda stresli, öfkeli hissettiğinizde kendinizi yatıştırmak için başvuracağınız bir egzersiz bulmak da yardımcı olmaktadır. Yoga, yavaş hareketler içeren egzersizler hatta belki bahçede atacağınız iki tur sizi yatıştırmaya yardımcı olacaktır.

• Kendi kendinize edeceğiniz yardım dışında size bir psikolog da yardımcı olabilir. Psikologlar terapi adı verilen konuşma yöntemiyle öfkenizin yönetimi hakkında size yardımcı olabilmektedir. Öfke kontrolü veya yönetimi, hayal kırıklıklarınızı ve problemlerinizi nasıl erken teşhis edeceğinizi ve sonra bunları nasıl çözeceğinizi öğretecektir. Problemlerin kaynağını erken teşhis edebilmek tedavisinde önemli bir yere sahiptir çünkü bu öfke patlamalarının kaynağını içeren bir uyarıcıya maruz kaldığınızda öfke seviyenizi ayarlayabilme yeteneğine sahip olacaksınızdır. Ayrıca öfke kontrolü tedavisinde ilaç genellikle kullanılmaz, verilen ilaçlar ileri seviye öfke kontrolü için etkilidir. Başlangıç seviye tedavide tavsiye edilmez.

Kaynakça