Halüsinasyon Ne Demek? Halüsinasyonlar Neden Görülür?
Yazar:
Uzm. Kl. Psk. Zeynep Aygün
Kategoriler:
Halüsinasyon Ne Demek? Halüsinasyonlar Neden Görülür?
Halüsinasyon ne demek sorusu, kullanıcıların en çok sorduğu sorular arasında yer alıyor. Birçok birey kendilerinden veya yakınlarından kaynaklı olarak halüsinasyonlar ile karşı karşıya kalabiliyor. Bu nedenle de bunun ne olduğunu merak ediyor. Öte yandan halüsinasyon, sanrı gibi kavramlara ilgisi olan kişiler de halüsinasyon ne demek sorusunu merak ediyor. Peki halüsinasyon ne demek?
Çeşitli nedenlerden ötürü bireyin algısının değişmesi ile ortaya çıkan bir rahatsızlık olan halüsinasyon, birçok bireyde görülmektedir. Gerçekte olmayan bir şeyin varmış gibi algılanması olarak adlandırılabilecek halüsinasyonlar, birçok farklı duyuda gerçekleşebilir. Genellikle görsel ya da işitsel halüsinasyonlar halk arasında bilinse de daha farklı çeşitlerde halüsinasyonlar da bulunmaktadır. Peki halüsinasyon ne demek? İşte cevabı…
Halüsinasyon Ne Demek?
Halüsinasyon genellikle ‘’olmayan şeyleri görmek’’ şeklinde bilinen bir kavramdır. Fakat bu kavramı, bu kadar basite indirgemek doğru olmayacaktır. Çünkü halüsinasyon denilen olay yalnızca görsel şekilde gerçekleşmez. Farklı duyularda da gerçekleşir. Gerçekte, o anda o ortamda olmayan uyarıcıların varmış gibi algılanması halüsinasyon olarak adlandırılabilir. Halüsinasyon gören kişiler, o an bulundukları ortamda olmayan şeyleri gerçekte var zannederler.
Bu durum çeşitli nedenlerden kaynaklanabilir. Halüsinasyonu daha iyi anlamak için türlerini bilmek gerekmektedir. Mantık çerçevesinde değerlendirildiğinde diğer insanlara saçma görünen ayrıntılar, halüsinasyon gören kişiler için son derece anlamlı ve gerçekçi görünmektedir. Görülen şeylerin bir nesne mi yoksa bir insan mı olacağının önceden belirlenmesi gibi bir durum söz konusu değildir. Halüsinasyon; bazen bir ses, bazen bir koku bazen de bir insan sureti olabilir. Halüsinasyon gören kişi bu şeyleri gerçek zanneder.
Halüsinasyon Ne Demek? Halüsinasyon Görmek Nasıl Olur?
Halüsinasyon ne demek sorusuna daha iyi cevap verebilmek için konuyu daha ayrıntılı bir şekilde ele almakta fayda vardır. Öncelikle halüsinasyon ne demek daha iyi anlamak için halüsinasyonun türleri bilinmelidir. Halüsinasyon, çeşitli türlerde olabilir. Halüsinasyon, esasen karmaşık bir durumdur. Çünkü çeşitli rahatsızlıklardan ya da psikolojik problemlerden kaynaklı olabilir. Bunların yanı sıra kişinin karakteri de halüsinasyonun varlığında etkilidir. Belirli bir rahatsızlığı ya da psikolojik sorunu yaşayan herkeste çıkmayabilir. Kişiliğin de etkisi vardır.
Ayrıca herkeste aynı derecede ve aynı şekilde ortaya çıkmaz. Kişilerin farklı duyu organlarında farklı şekillerde ortaya çıkabilir. Kişi tarafından algılanan fakat gerçekte o anda ortamda bulunmayan çeşitli uyarıcılarla kendisini gösterebilir. Kişinin gerçek sandığı bu uyarıcılar; bazen bir ses, bazen bir koku bazen de bir görüntü olabilir. Halüsinasyon gören kişiler çok ciddi bir algısal yanılsama içindedirler ve içinde bulundukları durumun da farkında değillerdir. Bu kişiler psikoz yaşamaktadır.
Halüsinasyonlar Neden Görülür?
Halüsinasyon gören kişilerin yaşadığı durum kesinlikle ciddiye alınmalı ve tedavi edilmelidir. Rahatsızlığın seviyesine ve derecesine göre belirlenip uygulanan yöntemlerle iyileşmek mümkündür. Halüsinasyonun nedenini öğrenmek, uygulanacak olan tedavi için önemlidir. Çünkü halüsinasyonun altında yatan nedene göre tedavi uygulanır. Tedavi, bu nedeni ortadan kaldırmaya veya iyileştirmeye yöneliktir.
Halüsinasyonun nedenleri, psikolojik nedenler ve fiziksel nedenler şeklinde ikiye ayrılabilir. Gerek psikolojik gerek fiziksel nedenlerden ötürü çeşitli yaştan, cinsiyetten, etnik kökenden ve sosyoekonomik düzeyden bireylerde halüsinasyon görme durumu yaşanabilmektedir. Halüsinasyon görme denince akla daha çok şizofrenler ya da yaşlılığa bağlı hastalıklardan kaynaklı olarak yaşlılar gelse de çok daha farklı nedenleri de bulunmaktadır. İşte halüsinasyonların nedenleri…
Halüsinasyonun psikolojik nedenleri:
- Şizofreni
- Depresyon
- Bipolar bozukluk
- Deliryum
- Demans
- Uyku bozuklukları
Halüsinasyonun fiziksel nedenleri:
- Migren
- Yüksek ateş
- Sağırlık
- Körlük
- AIDS
- Epilepsi
- Beyin kanseri
- Organ yetmezliği
Halüsinasyon Çeşitleri Nelerdir?
Halüsinasyon ne demek denilince akla ilk olarak görsel halüsinasyonlar gelse de farklı duyularda da halüsinasyon olmaktadır. Halüsinasyon ne demek daha iyi anlamak için halüsinasyon çeşitlerini bilmek gerekmektedir. Halüsinasyon çeşitleri şu şekildedir:
Halüsinasyon Çeşitleri | Açıklaması |
Görsel Halüsinasyonlar | Beyin içinde gerçekleşen doğal hastalıklar sonucunda daha sık görülen bir türdür. Gerçekte var olmayan nesneler görülmektedir. Parlak ışıklar, insanlar, hayvanlar ve yaratıklar başta olmak üzere çeşitli sanrılar görülür. |
İşitsel Halüsinasyonlar | Bu türde olmayan sesler duyulur. Özellikle şizofreni ve psikoz durumlarında kalanlar tarafından daha çok yaşanır. Bazı durumlarda seslerin görüntülerle birleşmesi de söz konusu olup genellikle emir veren, kızan veya suçlayan tavırlarda sesler işitilir. |
Dokunsal Halüsinasyonlar | Dokunsal halüsinasyonlar oldukça rahatsızlık veren bir tür olarak ortaya çıkar. Hasta vücudunda karınca, böcek veya çeşitli canlıları hissettiğini söyler. Normalde olmayan bu canlılar, madde yoksunluğu veya uyuşturucu madde etkisindeyken daha sık görülür. |
Koku Halüsinasyonları | Bu tür sanrılarda kişiler olumsuz kokulardan mustarip olabilir. Yanık, çürük ve dışkı kokusu gibi kokuları almalarıyla kendisini gösterir. Özellikle beyin tümörlerinde ve travma sorası ruhsal rahatsızlıklarda daha çok karşılaşılır. Ancak koku halüsinasyonları soğuk algınlığı ve iltihaplı sinüsler sebebiyle de olabileceği için kişinin psikolojik bir rahatsızlığı olduğunu söylemek, tedavi edilmeden önce doğru olmayacaktır. |
Tat Halüsinasyonları | Kişiler bu halüsinasyon türünde yedikleri veya içtikleri besinlerden metalik tat alabilir veya alkol tadı hissedebilir. |
Halüsinasyon ne demek sorusuna bu türleri inceledikten sonra net olarak cevap verebilirsiniz. Eğer bunlardan birisinin varlığı söz konusuysa yardım alınması gerekmektedir. Bu konuda daha fazla bilgi almak için Klinik Psikolog Zeynep Aygün ile iletişime geçebilirsiniz.
Halüsinasyon Tedavisi Nasıl Olur?
Halüsinasyonun tanısı ve tedavisi için ilk olarak uzman doktorla, yani psikiyatristle görüşülmesi gerekmektedir. Rahatsızlığın seviyesi, derecesi, neyden kaynaklandığı ve kişinin öyküsü tedaviyi belirleyecektir. Bu bilgiler, doktorun yapacağı gözlem ve tetkikler sonucu elde edilir. Tedavide bireyi iyi tanımak da önem taşımaktadır. Psikiyatrik bulgularını elde eden doktorlar, en uygun tedaviyi uygulamaya başlayacaktır.
Doktorların uygulayacağı çeşitli tedaviler şunlardır:
- Epilepsi, şizofreni ve alzheimer ilaçları kullanılabilir.
- Makula dejenerasyonu, glokom ve katarakt tedavisi uygulanabilir.
- Tümör tedavisi için radyasyon işlemleri ve cerrahi işlemler yapılabilir.
- Bazı hastalarda triptanlar, beta bloker veya antikonvülsan olarak bilinen ilaçlar tedaviye eklenebilir.
Uyanıkken halüsinasyon görmek konusunda ise bu tedavilere ek olarak bir bilişsel davranışçı psikolog ya da terapist tarafından gerçekleştirilen terapi oturumları da yardımcı olacaktır.
Sık Sorulan Sorular
Halüsinasyon ne demek ve halüsinasyonlar neden görülür konularında sıkça sorulan diğer sorular ise şu şekilde:
Halüsinasyon Neyin Belirtisidir?
Halüsinasyonlar en çok ruh hastalıklarından şizofreni, psikozlar, depresyon, manik eksitasyon ve psikonevroz yaşayan bireylerde görülür. Beynin her türlü yıkım ve hastalıklarında görülebilir. Yaşlılarda sıkça görülebilen halüsinasyon; en sık Parkinson, bunama, menenjit ve beyin tümörlerinde görülür.
Halüsinasyon Gören Kişi Ne Görür?
Halüsinasyon, gören kişilerin farklı duyu organlarında farklı şekillerde ortaya çıkabilir. Kişi tarafından algılanan fakat gerçekte o anda ortamda bulunmayan çeşitli uyarıcılarla kendisini gösterebilir. Kişinin gerçek sandığı bu uyarıcılar; bazen bir ses, bazen bir koku bazen de bir görüntü olabilir.
Halüsinasyonlar Neden Görülür?
Halüsinasyon denilince akla daha çok şizofreni hastaları ve yaşlılar gelse de halüsinasyonlar, çeşitli fiziksel ve psikolojik nedenlere bağlı olarak ortaya çıkabilmektedir.
Halüsinasyonun fiziksel nedenleri:
- Migren
- Yüksek ateş
- Sağırlık
- Körlük
- AIDS
- Epilepsi
- Beyin kanseri
- Organ yetmezliği
Halüsinasyonun psikolojik nedenleri:
- Şizofreni
- Depresyon
- Bipolar bozukluk
- Deliryum
- Demans
- Uyku bozuklukları
Yalancı Halüsinasyon Ne Demek?
Halüsinasyon ne demek sorusu gibi yalancı halüsinasyon ne demek sorusu da kullanıcıların merak ettiği sorular arasında yer almaktadır. Yalancı halüsinasyon ya da sahte halüsinasyon, bir halüsinasyon olarak algılanabilecek kadar canlı olan, ancak birey tarafından öznel ve nesnel gerçeklikten yoksun olarak tanınan istemsiz bir duyusal deneyimdir.